Jeugdnatuurgroep

de laatste Nieuwsbrief

Weet jij wat grienden zijn?
Ken jij het verschil tussen een bosuil en een grienduil?
Kunnen dotters spinnen?
Zie jij wel eens schaatsenrijders in de zomer?

Jeugd1 Jeugd2 Jeugd3

Informatie voor de kinderen

Mensen van de VVHB nodigen kinderen tussen de 8 en 12 jaar uit samen op stap te gaan om een antwoord op deze vragen te zoeken. Vanuit het Biesboschcentrum te Dordrecht kunnen jullie tussen 10.00 en 12.00 uur bijna elke veertien dagen van de natuur komen genieten. Alleen in de schoolvakanties rusten wij uit. Samen met de mensen van de VVHB kunnen jullie de natuur beleven, leren waarom de bever een burcht bouwt, zien hoe een torenvalk achter zijn prooi aan jaagt, horen hoe de blauwborst zingt, de geur van de Biesboschmodder ruiken en waterpeper proeven. Zorg dat jij er bij bent! Je kunt 3 keer gratis meedoen om te kijken of je het leuk vindt om je bij ons aan te sluiten. Daarna vragen we je vaste deelnemer van onze groep te worden. Omdat we met een vaste kleine groep op pad willen gaan moet je je vooraf aanmelden.

Voor meer informatie en opgeven: zie de website van het Biesboschcentrum.



Recente activiteiten

(Klik op de plaatjes om het logboek van de kinderen te zien)

Logboek 4-6-2022 29 oktober 2022: Nacht van de nacht

In het kader van Nacht van de Nacht startte onze bijeenkomst om 17.30 uur. Schipper Thon voer ons met de Sterling naar de “Steenen keet” op het Griendmuseumpad. Onderweg hoorden en zagen we een ijsvogel en heeft de schipper ons een beverburcht laten zien. Op de boot is het verhaal verteld van Aaike, de jonge griendwerker, die als ventje van 12 jaar van school af moest om zijn vader te gaan helpen in de griend.
Vroeger toen de grienden nog goed onderhouden werden en het wilgenhout geoogst werd was de “Steenen keet” een onderkomen van de griendwerkers. Zij verbleven hier van maandag tot zaterdag.
Bij de keet aangekomen stond Leen, als griendwerker gekleed, ons op te wachten. We volgden hem de keet in waar bij het vuur en brandende olielampjes Sjaak, ook in griendtenue, ons het harde leven van de griendwerkers heeft verteld. De kou in de winter en voortdurende aanwezigheid van ratten die hun eten wilden stelen, afschuwelijk.
We hebben hun gereedschap en schoeisel kunnen zien. Op zolder is het grote bed getoond waarin de griendwerkers sliepen. De kinderen hebben de bedden getest, beetje hard was de conclusie.
Buiten, waar het inmiddels al geheel donker was, is de boot Phija bezocht. Met deze boot werden takkenbossen afgevoerd. Het vooronder is, met verlichting van de telefoon, getoond. In deze kleine ruimte konden de schipper en zijn knecht slapen.
In het donker zijn we teruggelopen naar de steiger tegenover het Biesboschcentrum. Dat was voor sommigen best spannend. We hebben overvliegende ganzen gehoord en gezien. Met een roeiboot zijn we weer naar de vaste wal gebracht waar om 20.30 uur de ouders stonden te wachten. Het was een leuke tocht.

Logboek 15-10-2022 15 oktober 2022: Vogeltrek

We kwamen vandaag eens samen in een ander stuk van de Biesbosch, namelijk de Nieuwe Dordtse Biesbosch. Een stuk nieuwe natuur dat het deel van de Biesbosch rondom het Biesboschcentrum (dit heet oorspronkelijk de Sliedrechtse Biesbosch) verbindt met de Dordtse Biesbosch (nabij de Moerdijkbrug) en de binnenstad van Dordrecht. Tot 2017 was dit gebied landbouwpolder, vanaf 2019 is het in gebruik genomen als ‘nieuwe natuur’. Vooral vogels hebben het snel ontdekt. Juist nu in het najaar is het een interessant gebied om vogels te observeren.
We kwamen met zo’n 10 kinderen en 4 begeleiders rond 10 u. samen, midden in het gebied. Gewapend met verrekijkers en telescoop zijn we met twee groepen het gebied ingegaan. Helaas begon het al snel te regenen. Hierdoor lieten we ons niet uit het veld slaan. We zagen veel vogels, zoals krakeenden, watersnippen, zilverreigers, lepelaars, blauwe reiger, Canadese gans, wintertalingen, grauwe gans, meerkoeten en waterhoentjes. Ook hebben we een nieuw soort eend ontdekt, de handstand-eend. Nou ja, ontdekt, die bestond al wel, maar heette voorheen de wilde eend. Doordat hij in het water steeds een soort handstand leek te maken hebben de kinderen deze soort een nieuwe naam gegeven. Het was een leuke tocht in een gebied waar veel kinderen nog niet eerder geweest waren.

Logboek 1-10-2022 1 oktober 2022: Paddenstoelen

De vorige keer ging het over de kleine beestjes, en hun rol als opruimers in de natuur. Deze keer was een andere groep opruimers aan de beurt: de paddenstoelen!
Paddenstoelen zijn eigenlijk schimmels. Waar je een paddenstoel ziet zit altijd onder de grond, of in hout waar de paddenstoel op staat, een netwerk van schimmeldraden. Deze draden halen hun voedsel uit dode plantenresten, die ze op die manier opruimen. Soms leeft de schimmel ook samen met de boom, en wisselen ze de stoffen uit die ze van elkaar nodig hebben. Heel soms leven ze op levende bomen die daarvan dood kunnen gaan.
Paddenstoelen zijn eigenlijk de sporenmakers van de schimmels, die zorgen voor de voortplanting. Ze kunnen er heel verschillend uitzien, en dat was dan ook de opdracht voor buiten: probeer zoveel mogelijk verschillende vormen, die op een werkblad staan, te vinden. Er stonden er genoeg! Maar niet de paddenstoel van het jaar 2022, rood met witte stippen, de Vliegenzwam. Daarvoor zul je naar bossen moeten met veel berken of dennen!

17 september 2022: Bodemdieren
Logboek 3-9-2022 3 september 2022: Waterbeestjes

Voor het eerst na de zomervakantie kwamen we weer bij elkaar. Omdat er kinderen gestopt zijn, en we niet meer echt een wachtlijst hebben, waren we met niet zoveel.
Het onderwerp was: waterbeestjes. Met schepnetjes werden ze uit het water gevist, in plastic bakken met water gezt, bekeken en weer teruggezet.
Er werden heel veel Bootsmannetjes gevangen, dat zijn wantsen (lijken een beetje op kevers) met grote poten om mee te roeien. Ze heten ook wel Rugzwemmers, want ze zwemmen met de buik naar boven.
Verder vingen we ook larven van haften, libelle-larven, visjes (waaronder een modderkruiper) en rivierkreeften. En natuurlijk een hoop waterslakken.

18 juni 2022: Afsluitende bijeenkomst in Brabant

Alweer de laatste bijeenkomst van dit seizoen, wat is de tijd toch
weer snel gegaan! De laatste bijeenkomst werd georganiseerd
door Peter en was extra lang; van 9:30 tot 13:00. We gingen naar de
Brabantse Biesbosch en bezochten het museum. De overtocht met
de pont werd gedaan in een aantal auto’s van de begeleiding en met
auto’s van een aantal ouders. Aan de Brabantse kant werd de groep
in tweeën gesplitst, de ene helft reed door naar de Pannenkoek en
de andere helft werd afgezet in de bocht vanaf de pont naar het
museum.
De groepen kwamen tegelijkertijd aan bij het museum en daar
hebben de kinderen zich goed vermaakt. Na het museum zijn
we gaan lunchen op de picknickbanken bij de Pannenkoek. De
groepen wisselden van begeleiding en liepen de route die ze nog
niet gelopen hadden. Rond kwart voor 1 namen we de pont terug
naar de Kop van ’t Land waar de kinderen werden opgehaald
door de ouders. De laatste bijeenkomst van het seizoen was
ook de laatste bijeenkomst van Peter als begeleider van de
Biesboschonderzoekers. Heel erg bedankt voor je inzet bij de groep
de afgelopen 18 jaar Peter!

4 juni 2022: Wereldmilieudag

De natuur is mooi om naar te kijken, daarvoor komen we graag naar
de Biesbosch. Maar wat heeft ons handelen voor invloed op de
balans in de natuur en alle soorten die er in zouden kunnen leven?
Sinds 1974 wordt jaarlijks op 5 juni de Wereldmilieudag gehouden
door de Verenigde Naties.
In 1972 is er door ‘De club van Rome’(een groep wetenschappers
en mensen die zich zorgen maakte over het milieu) een belangrijk
rapport gepubliceerd: Grenzen aan de groei. Hiermee wilde men
mensen meer bewustmaken van de wisselwerking van 5 factoren die
het meeste effect hebben op het milieu: bevolkingsgroei, het maken
van voedsel, industrie, vervuiling en het gebruik van stoffen waar we energie en allerlei apparaten van maken.
Met de groep hebben we stilgestaan bij wat we met elkaar
allemaal al over weten over deze thema’s. We hebben naar een
aflevering van Klokhuis gekeken waarin werd uitgelegd wat je
‘ecologische voetafdruk’ is. Daarna zijn we een tour gaan maken
langs verschillende begeleiders die verspreid in het gebied achter
het Biesboschcentrum zaten. Bij elke begeleider hebben we
discussie gevoerd en ideeën uitgewisseld over een bepaald thema.
De thema’s waren: Kopen, Wonen, Eten en Vervoer. Zo hebben we
gekeken hoeveel aarde er nodig is als een groepje allemaal een Big
Mac zou willen eten, waarom je biologisch eten zou willen eten,
hoe je natuurvriendelijk kunt reizen als je op vakantie wilt gaan
en waarom isolatie belangrijk is. Iedereen vulde in wat hij op elk
thema belangrijk vindt om te doen. Wil je nog meer weten over het
thema van deze bijeenkomst: kijk op https://www.hetklokhuis.nl/dossier/164/voetafdruk.

< Logboek 21-5-2022 21 mei 2022: Nieuwe soorten in de Biesbosch

We hebben tijdens deze bijeenkomst niet alleen kennis gemaakt
met de nieuwe soorten in de Biesbosch, maar ook met de nieuwe
boswachter! Met een boot zijn we een heel stuk gaan varen,
onderweg hebben Susanne en boswachter Harm verteld over
nieuwe soorten waar we wel blij mee zijn, zoals de otter, nieuwe
soorten waar we minder bij mee zijn, zoals de Amerikaanse
rivierkreeft en mogelijk nieuwe soorten in de toekomst, zoals de
raaf en de wolf. Tijdens het varen hebben we het visarendennest
gezien, met visarend! En tijdens de wandeling heeft een van de
groepen ook nog een zeearend gespot! Bij terugkomst was er
nog wat tijd over en hebben we de groep weer in twee groepen
gedeeld, 1 groep ging nog een wandeling maken, de andere groep
heeft tijdens de tekenopdracht een nieuw fantasie Biesboschdier
getekend.

Logboek 7-5-2022 7 mei 2022: Vogels, nestjes en eieren

Vandaag stond het onderwerp vogels, nestjes en eieren op
het programma. Bart en Channah hadden de begeleiding. De
bijeenkomst begon met een interactieve presentatie waarbij verteld
werd over alle verschillende soorten nestjes en welke materialen
daarvoor gebruikt werden door vogels. Deze leerzame informatie
was handig om te onthouden, omdat er in de buitenopdracht
vragen hierover terugkwamen.
Na de presentatie werden er buiten groepjes gemaakt. Channah
had een hoop werk gestoken in een heel leuk spel; een soort
ganzenbord. Met op het ganzenbord vraagtekens en uitroeptekens.
Als een kind op een vraagteken kwam werd er vanuit het
vragenboekje een vraag beantwoord. Bij een uitroepteken werd
er een opdracht uitgevoerd door het hele groepje. De opdrachten
waren erg verschillend, bijvoorbeeld: bouw zelf een vogelnestje,
loop 10 minuten rond en kijk of je vogelnestjes kan zien, ga vogels
spotten door naar de lucht te kijken, en nog veel meer leuke
opdrachten. Het was weer een geslaagde bijeenkomst!

Logboek 16-4-2022 23 april 2022: Bijen en hommels

Tijdens de introductie hebben we van Tom geleerd hoe belangrijk
bijen en hommels zijn voor de natuur. Ook heeft Tom het verschil
uitgelegd tussen een bij, hommel, zweefvlieg en wesp. Daarna zijn
we naar buiten gegaan om bijenhotels te maken. Sommige kinderen
wisten nog van de vorige keer hoe dat moest, sommige hadden
hem zelfs nog thuis hangen! Voor anderen was het nieuw, maar zij
werden gelukkig goed geholpen door de meer ervaren kinderen.
Ook hulpbegeleider Channah heeft heel goed geholpen. Zij heeft
heel veel takjes en rietstengels op maat zitten knippen en zagen.

9 april 2022: “Sassisch” eieren kleuren

Eigenlijk zouden we deze keer gaan kanoën, maar de weersvoorspellingen waren begin die week zo slecht dat we dat maar geannuleerd hebben.
In plaats daarvan hebben we eieren gekleurd. Dat past goed bij het seizoen, de lente. Veel vogels hebben al eieren, en er lopen zelfs al hier en daar ganzenkuikens rond.
Het kleuren ging niet met gewone verf. De eieren werden eerst in een bedje gelegd van bladeren en bloemen van planten. Die we natuurlijk eerst zelf buiten moesten verzamelen! Daaromheen kwamen een paar uienschillen, en daaromheen weer een doekje. Dat werd dichtgebonden, en het ingepakte ei werd vervolgens een kwartier gekookt in water met koffiedik. Het resultaat was en gekleurd ei, met soms, als het goed gelukt was, met afdrukken van de plantjes waar het ei in gelegd was.

Logboek 26-3-2022 26 maart 2022: Vuil rapen

Vandaag hebben we een vaartocht met de Sterling gemaakt naar polder De Huiswaard. Hier hebben we vuil geraapt langs de oever van de rivier de Nieuwe Merwede. Met grijpers, handschoenen en vuilniszakken gingen we in kleine groepjes op pad. Het leek wel een soort verrassingstocht. We kwamen van alles tegen: een kaasschaaf, veel touw, visdraad, flessen, veel zwerfplastic, maar ook een barbiepop. Bij elkaar hebben we 9 zakken vuil verzameld. Het was prachtig weer, echt voorjaar. We kregen het er warm van in het zonnetje. We zagen onderweg een kraanvogel hoog over de Biesbosch vliegen, kwamen al Pinksterbloemen tegen, hebben het nest van de visarend gezien en zagen een bever z’n burcht inkruipen.

Logboek 12-3-2022 12 maart 2022: Werkochtend

Op deze zaterdagochtend zijn we weer hard aan het werk geweest.
Onze vorige werkochtend hadden we wilgen geknot. Ook de wilgen waar we nog niet aan toegekomen waren zijn inmiddels geknot.
Maar nu lag er een enorme berg hout. Dat hebben we weggesleept, op aanwijzing van Rien en John. Een deel ging naar het Beverbos, en van een deel hebben we houtrillen gemaakt. Dat zijn dichte stapels takken waar dieren in kunnen schuilen, zoals de bunzing, of muizen. Ook voor sommige insecten komt er zo nieuw leefgebied. En vogels als het winterkoninkje kunnen er nestjes in maken.
Na twee uur was er heel wat werk verzet, en zo konden we tevreden weer naar huis.

Logboek 26-2-2022 26 februari 2022: Bomen en boomknoppen

Deze keer hebben we gekeken naar winterkenmerken van bomen. In de zomer herken je een boom het gemakkelijkst aan zijn bladeren, maar die zitten er in de winter niet aan!
Maar waar kun je de boom dan wel aan herkennen in de winter? Nou, je kunt letten op de manier waarop de takken aan de boom zitten, of op de bast, maar vooral op de knoppen. En soms zie je een boom die al in bloei staat. Of eentje met nog vruchten van het jaar ervoor.
Deze ochtend was er eerst een korte uitleg waarom een boom eigenlijk zijn bladeren verliest. En hoe het komt dat de bladeren dan een andere kleur krijgen.
Buiten zijn we met herkenningskaarten en opdrachtvellen aan de slag gegaan. De meeste van de bomen die gezocht moesten worden zijn ook gevonden, en herkend.

Logboek 12-2-2022 12 februari 2022: Winter!

Eindelijk konden we weer fysiek bij elkaar komen na een paar maanden online de bijeenkomsten voortgezet te hebben. Vandaag stond het thema winter op het programma.
Het weer paste niet helemaal bij het thema van de dag; blauwe lucht, de zon scheen en het was niet koud. Het veld achter het centrum was wel wit door de nachtvorst, maar na enkele minuten in de zon was dit alweer verdwenen.
We begonnen de bijeenkomst met tikkertje om de kinderen ‘warm’ te krijgen. Na een paar rondes werden er 4 groepjes gemaakt en elk groepje kreeg een opdrachtenvel met daarop vragen die beantwoord moesten worden en 2 foto-opdrachten waarbij de kinderen iets moesten uitbeelden over de winter.
Aan het eind verzamelden we bij de picknickbank en maakte ieder groepje een kruiswoordpuzzel en kregen de kinderen wat te drinken en een koekje. Ondertussen werden de punten opgeteld en werd de winnaar bekend gemaakt: het groepje van Hans had de meeste punten verzameld!

Logboek 29-1-2022 29 januari 2022: Tuinvogeltelling

In natuurgebieden, en in het buitengebied, worden vaak de vogels geteld, door vogelaars. Om te kijken of het nog goed met ze gaat. Maar wie telt de vogels in de tuinen?
Dat doen de mensen zelf. Een keer per jaar is het een weekend lang Tuinvogeltelling.
En daar hebben we ook aan meegedaan. Op zaterdagochtend, 29 januari. Een half uur lang hebben we bijgehouden hoeveel vogels er in de tuin zitten. We deden dit vanuit ons eigen huis, en hielden contact via Skype.
De resultaten hebben we bij elkaar gelegd. Het meest hebben we de Koolmees gezien, op de tweede plaats stond de Huismus en op de derde de Ekster.
Landelijk stond op nummer 1 de huismus, op 2 de koolmees, en op 3 de merel.

15 januari 2022: Nieuwjaarsquiz

De eerste van bijeenkomst van 2022! De traditie is om elk nieuwjaarsbijeenkomst een speurtocht te organiseren met onderweg vragen. Maar door corona kan dit nu even niet en dus hebben we besloten om een Nieuwjaarsquiz te organiseren online en via Kahoot. Na het succes van de editie van vorig jaar konden we niet anders dan dit jaar beginnen met de Nieuwjaarsquiz 2.0!
Om 10:00 komen we samen in Skype. Na wat technische problemen, niet iedereen zag mijn gedeelde scherm konden we uiteindelijk 20 minuten later dan gepland van start gaan. We begonnen met een presentatie, eerst werd het logboek opgelezen door Niels over het wilgen knotten van 13 november 2021, onze voorlaatste bijeenkomst.
Daarna was het tijd voor de kinderen om hun natuurervaringen te delen. Er werden verhalen verteld over een gewonde zwaan die was gevonden en iemand had een lijster in de tuin gezien. Ik had ook allerlei leuke natuur weetjes opgezocht en deze gepresenteerd.
Toen was het tijd voor de quiz, 30 vragen. Na een spannende strijd kwamen Rein en Wies als winnaars uit de strijd. Op plek 2 kwam Joris en op plek 3 Rohan. De podiumplaatsen verdienen eeuwige roem! Iedereen vond het een leuke bijeenkomst ondanks dat deze online was en de quiz viel ook in de smaak!

Logboek 13-11-2021 13 november 2021: Knotten

Tijdens deze bijeenkomst zijn de Biesboschonderzoekers en de
leiding aan het werk gezet! Naast het Biesboschcentrum was er een
veldje met knotwilgen die enorm waren uitgegroeid en daarom aan
onderhoud toe waren. De hele ochtend klonken er zaaggeluiden en
regelmatig werd er: “VAN ONDEREN!!!” geroepen. Hoewel het al best
fris was, werden de jassen toch uitgegooid, want van zo hard werken
kregen we het warm. De vrijwilligers van de knotwilg-ploeg waren
ontzettend blij met onze hulp.

Logboek 29-10-2021 29 oktober 2021: Met de Biesboschonderzoekers naar de sterren

Op 29 oktober werd met de Biesboschonderzoekers de sterrenwacht bezocht.
Voor dit bezoek moesten we wel de nodige problemen overwinnen. Een deel van de groep moest door Corona quarantaine thuis blijven en enkele kinderen waren op vakantie.
De overgebleven groep had door de afsluiting van de N3 erg veel moeite om de sterrenwacht te bereiken. Eenmaal aangekomen kreeg de helft van de overgebleven groep eerst uitleg in de filmzaal over Mars. Het was erg goed om te zien hoeveel jullie al weten ! Hierdoor konden er verschillende leuke discussie ontstaan met de vrijwilliger van de sterrenwacht. Een mooi voorbeeld was de discussie over de vraag waarom er mensen zijn die een Tesla in een raket de ruimte in sturen. Wil je daar meer over weten kijk dan bijvoorbeeld op https://www.youtube.com/watch?v=_2Xkiu2uxi0.
Hierna volgde een bezoek aan de koepel met de telescoop. Helaas was het buiten nog steeds bewolkt waardoor de sterren of de maan niet zichtbaar waren en we het moesten doen met de fijne uitleg en het bekijken van de toppen van de bomen. Met wat fantasie groeien die toch echt wel tot in de hemel. Enthousiast ging iedereen naar huis om het weekend te vieren.